Ranking i dynamika rozwoju największych sieci handlowych w Polsce
Polski rynek dóbr szybko zbywalnych (FMCG) niezmiennie charakteryzuje konsolidacja. Proces ten dynamicznie zmienia jego strukturę. Obecnie pięć najmocniejszych sieci stanowi 65% całej dwudziestki największych podmiotów. Te największe sieci handlowe w Polsce definiują kierunek rozwoju branży. Ich ekspansja jest wyraźna od lat. Przed pandemią COVID-19 udział ten wynosił 58%. To oznacza znaczące umocnienie pozycji liderów. Rynek FMCG charakteryzuje konsolidacja, a jego dynamika sprzyja gigantom. Przedsiębiorstwa o dużej skali zyskują przewagę. Posiadają większą siłę przetargową u dostawców. Efektywnie kontrolują logistykę, marżę brutto oraz koszty operacyjne. Tomasz Sokołowski z Santander Bank Polska wskazuje, że prosty model biznesowy jest kluczowy. Skala działania jest więc fundamentem. Pozwala ona na optymalizację procesów. Zapewnia to przewagę konkurencyjną. Umożliwia także dalszy dynamiczny wzrost. W ubiegłym roku największe sieci spożywcze wzrosły o ponad 20 proc. Gdyby skorygować wyniki o czynnik wzrostu cen, zostałoby niespełna 5 proc. wzrostu. To pokazuje realną dynamikę rynku. Liderzy rynku umacniają swoją pozycję. Polski rynek FMCG definiuje również większa wygoda robienia zakupów. Klienci cenią sobie bliskość i dostępność. Wygrywają sieci, które to zapewniają. To trend widoczny w perspektywie 2024/2025.
W czołówce ranking sklepów spożywczych niezmiennie dominują dyskonty. Biedronka i Lidl to niekwestionowani liderzy. Ich przychody i dynamika wzrostu są imponujące. Biedronka odnotowała 21,7 proc. większą sprzedaż rok do roku po trzech kwartałach 2023 r. Wzrost sprzedaży w istniejących placówkach (LFL) wyniósł 17,8 procent. To świadczy o jej silnej pozycji. Lidl, w przeciwieństwie do Biedronki, nie podaje śródrocznych wyników. Eksperci jednak wskazują na jego stabilny rozwój. Trzecim kluczowym graczem jest Dino. Sieć ta rozwija się nieprawdopodobnie szybko. Dino wzrosło w 2022 roku o 48%. Jego przychody w 2023 roku przekroczyły 25 mld zł. To wynik osiągnięty przez Biedronkę w 2011 roku. Ontologia wskazuje, że sieci handlowe, a szczególnie dyskonty, dominują. Dino dociera do klientów małych miejscowości. Oferuje około 5 tys. SKU, w tym 80 proc. własnych marek. To odróżnia je od konkurencji. Rosnąca sieć Lewiatan zanotowała wzrost o 14,2 proc. w 2022 roku. Delikatesy Centrum wzrosły o 17,1 proc. w tym samym okresie. Stokrotka zwiększyła sprzedaż o 31,7 proc. w 2022 roku. Jej przychody wyniosły 6,5 mld zł. Różnice w strategiach wzrostu są widoczne. Biedronka i Lidl skupiają się na aglomeracjach. Dino celuje w mniejsze miejscowości. To pozwala im na dalszą ekspansję. Każda z tych sieci ma unikalne podejście. Semantyczna trójka: Dino-osiąga-wzrost. Biedronka-utrzymuje-pozycję dzięki swojej skali.
Nie wszystkie sieci handlowe odnotowują wzrost. Niektóre zmagają się ze znacznymi wyzwaniami. Hipermarkety tracą udział w rynku. To trend widoczny od 2018 roku. Ich udział w rynku sieci handlowych spadł z 10,3 proc. w 2020 r. do 8 proc. w 2022 roku. Sieci takie jak Auchan i Carrefour odczuwają tę zmianę. Sprzedaż Auchan wzrosła zaledwie o 9,3 proc. w latach 2017–2022. W tym samym czasie Biedronka urosła o 75 proc. Realny spadek sprzedaży Auchan wyniósł 15,3 proc. w 2022 roku. To może wskazywać na trudności w adaptacji do nowych warunków rynkowych. Carrefour również mierzy się z problemami. Realny spadek sprzedaży Carrefour wyniósł 16 proc. w pierwszym półroczu 2023 roku. Liczba sklepów Carrefour zmniejszyła się z 955 do 857 w 2023 roku. Hipermarkety tracą udział. Klienci wolą mniejsze, bliżej położone sklepy. Duże formaty nie są w stanie konkurować szybkością zakupów. W dobie inflacji hipermarkety ratunku szukają w konkurencji cenowej. Jednakże dyskonty często wygrywają tę rywalizację. Sprzedaż hipermarketów wzrosła o 10,6 proc. w 2022 roku. Jednak w trzecim kwartale 2023 roku sprzedaż spadła o 1,3 proc. To potwierdza trudności segmentu. Auchan-odnotowuje-spadek, co jest sygnałem dla całego rynku.
- Skala działalności zapewniająca siłę przetargową u dostawców.
- Efektywna kontrola nad logistyką i kosztami operacyjnymi.
- Lokalizacja-decyduje-o-sukcesie, szczególnie w mniejszych miejscowościach.
- Dostosowanie formatu sklepu do zmieniających się preferencji klientów.
- Inwestycje w atrakcyjną ofertę, jak w przypadku największa sieć sklepów w polsce.
| Nazwa sieci | Przychody w mld PLN (2022) | Wzrost r/r (2022) |
|---|---|---|
| Biedronka | 80,5 | ~17,8% (LFL) |
| Lidl | 34,0 | Brak danych |
| Dino | 19,8 | 48% |
| Lewiatan | 18,0 | 14,2% |
| Delikatesy Centrum | 11,0 | 17,1% |
Dane dotyczące przychodów i wzrostów pochodzą z raportów branżowych, w tym "Forbes 2/2024" oraz analiz rynku FMCG. Wartości dla Biedronki i Lidla są szacunkowe, bazując na dostępnych informacjach o ich pozycji rynkowej. Wzrost Biedronki dotyczy sprzedaży LFL. Wartości dla Lewiatana i Delikatesów Centrum są oparte na ich dynamice wzrostu oraz szacowanej skali działalności w 2022 roku. Metodologia uwzględnia specyfikę roku obrotowego.
Jakie są główne czynniki sukcesu liderów rynku?
Liderzy rynku, tacy jak Biedronka i Lidl, osiągają sukces dzięki dużej skali działalności. Posiadają efektywne łańcuchy dostaw. Mają silną pozycję przetargową u dostawców. Koncentrują się na formatach sklepowych odpowiadających potrzebom konsumentów. Kluczowa jest także umiejętność adaptacji do zmieniających się warunków rynkowych. Ważne są również preferencje zakupowe klientów. Inwestycje w cyfryzację i marki własne również wzmacniają ich pozycję. To pozwala im na długoterminowy rozwój. Zapewniają konkurencyjne ceny.
Co oznacza konsolidacja rynku dla konsumentów?
Konsolidacja rynku oznacza, że coraz większa część handlu koncentruje się w rękach kilku największych graczy. Dla konsumentów może to oznaczać zarówno korzyści, jak i wyzwania. Z jednej strony, duże sieci oferują często niższe ceny. Mają dużą siłę przetargową u dostawców. Mogą inwestować w nowoczesne technologie. Z drugiej strony, mniejsza konkurencja może prowadzić do ograniczenia wyboru. Może także wpływać na innowacyjność. Ważne jest, aby organy regulacyjne monitorowały rynek. Zapewnią one uczciwą konkurencję.
Ewolucja formatów handlowych i strategie ekspansji na polskim rynku
Dyskonty i supermarkety typu proximity zyskują na znaczeniu w polskim handlu. Te formaty sklepów w Polsce stały się dominujące. Ich popularność rośnie dynamicznie. Udział dyskontów w rynku wzrósł z 30% w 2020 r. do ponad 35% obecnie. Supermarkety proximity również umacniają swoją pozycję. Są to mniejsze sklepy osiedlowe. Oferują wygodę i szybkość zakupów. Ontologia wskazuje, że formaty, takie jak dyskonty i supermarkety proximity, to kluczowe segmenty. Klienci-cenią-bliskość i oszczędność czasu. Dlatego te formaty są tak atrakcyjne. Ich bliskość do domów i miejsc pracy jest ceniona. W dobie inflacji i rosnących kosztów transportu to ogromna zaleta. Dyskonty odpowiadają za ponad połowę wszystkich wizyt w sklepach spożywczych. Trzej liderzy formatu dyskont mają łącznie około 6 tys. sklepów. Bliskość i niemal wszechobecność budzą zaufanie klientów. Sprawna organizacja sprzedaży na mniejszej powierzchni również przyczynia się do sukcesu. Wszystko jest tu jasne. Taki model podoba się klientom. Ekspansja formatów średniej wielkości odbywa się kosztem skrajów rynku.
Liderzy rynku stosują zróżnicowane strategie ekspansji sieci handlowych. Dino jest przykładem niezwykłego rozwoju. Firma Tomasza Biernackiego stała się "fabryką sklepów". Jej siła zasadza się na wystandaryzowanym, powtarzalnym formacie. Sklepy są precyzyjnie umieszczane w małych miejscowościach. Dino posiada integrację pionową. Obejmuje ona budowę sklepów z Krot Invest. Ma także własne zakłady Agro Rydzyna. Zaopatrują one sieć w mięso. Taki model maksymalizuje wydajność i przyspiesza ekspansję. Uwalnia czas menedżerów. Dino potrafi przewidzieć sprzedaż i zyski. Opiera się na danych demograficznych. Firma oszczędza na kosztach marketingu. Jest niemal niewidoczna reklamowo. To przykład efektywnego zarządzania. Eurocash, w przeciwieństwie do Dino, stawia na rozwój franczyzowy. Planuje otwarcie około 900 nowych sklepów. Chce stworzyć sieć około 2400 supermarketów proximity do 2023 roku. Bazą są Delikatesy Centrum, EKO i Mila. Eurocash inwestuje w dostawy artykułów świeżych. Skupia się na integracji jednostek biznesowych. Wymiana know-how między nimi jest kluczowa. Obie sieci realizują ambitne plany. Różnią się jednak modelem ekspansji. Dino kontroluje cały proces. Eurocash opiera się na franczyzie i przejęciach.
Ewolucja rynku handlowego przynosi wyzwania dla niektórych formatów. Hipermarkety oraz najmniejsze sklepy tracą udział w rynku. W rywalizacji dyskonty vs hipermarkety te drugie wyraźnie przegrywają. Udział rynkowy hipermarketów spadł z 10,3 proc. w 2020 r. do 8 proc. w 2022 roku. Najmniejsze sklepy, do 40 mkw., również kurczą się najszybciej. Klienci cenią szybkość i wygodę zakupów. Hipermarkety nie są w stanie konkurować w tym obszarze. Dlatego ich pozycja słabnie. Wiele dużych sieci zniknęło już z polskiego rynku. Przypomnijmy sobie Tesco, Géant czy Real. Pozostali gracze, jak Auchan i Carrefour, zmagają się ze stagnacją. Hipermarkety-tracą-rynek, a trend ten prawdopodobnie się utrzyma. Mogą próbować konkurować cenowo. Jednakże dyskonty często oferują lepsze warunki. Przyszłość tych formatów jest niepewna. Zapewne będą musieli zmienić swoje strategie. Będą musieli dostosować ofertę. Skupią się na unikalnych produktach.
- Standaryzacja formatu sklepu dla maksymalnej efektywności operacyjnej.
- Precyzyjne umieszczanie placówek w małych miejscowościach.
- Niskie koszty marketingu, skupienie na organicznym wzroście.
- Integracja pionowa, obejmująca własną budowę i zakłady mięsne.
- Dino-buduje-sklepy-z-Krot_Invest, co przyspiesza rozwój.
- Przewidywanie sprzedaży i zysków w nowych placówkach, cecha największa sieć sklepów w polsce.
| Format | Udział w rynku (2022) | Trend |
|---|---|---|
| Dyskonty | >35% | Rosnący |
| Supermarkety proximity | 22,2% | Rosnący |
| Hipermarkety | 8% | Spadkowy |
| Małe sklepy (do 40 mkw.) | Malejący | Spadkowy |
Kryzys covidowy w pewien sposób katalizował zmiany. Jednakże to głównie kwestia zwycięstwa określonych formatów sklepowych. Na trendy wpływa bliskość, wygoda zakupów oraz strategia cenowa. Klienci preferują szybkie zakupy. Mniejsze sklepy odpowiadają na te potrzeby. Duże formaty zmagają się z adaptacją.
Co to są supermarkety proximity i dlaczego są popularne?
Supermarkety proximity to mniejsze sklepy, często osiedlowe. Ich powierzchnia wynosi od 400 do 999 mkw. Oferują one wygodę i szybkość zakupów. Ich popularność wynika z bliskości do domów i miejsc pracy klientów. Jest to szczególnie cenione w dobie inflacji. Rosnące koszty transportu również wpływają na ich atrakcyjność. Klienci wolą szybkie i łatwe zakupy. Mniejsze formaty są bardziej dostępne. Unikają długich wypraw do hipermarketów. To oszczędza czas i pieniądze.
Jakie czynniki decydują o sukcesie ekspansji Dino?
Sukces ekspansji Dino opiera się na wystandaryzowanym, powtarzalnym formacie. Precyzyjnie umieszcza sklepy w małych miejscowościach. Ma niskie koszty marketingu. Prowadzi integrację pionową. Obejmuje ona własną budowę oraz zakłady mięsne Agro Rydzyna. Oferuje efektywną politykę cenową. Benchmarkuje się do liderów rynku. Dino potrafi przewidzieć sprzedaż i zyski. Opiera się na danych demograficznych. To minimalizuje ryzyko inwestycyjne. Zapewnia stabilny wzrost.
Dlaczego hipermarkety tracą udział w rynku?
Hipermarkety tracą udział w rynku ze względu na zmieniające się preferencje konsumentów. Klienci cenią sobie wygodę i szybkość zakupów. Mniejsze formaty są bardziej atrakcyjne. Ponadto, w dobie inflacji, hipermarkety zmagają się z konkurencją cenową. Dyskonty oferują niższe ceny. Ich duża powierzchnia i lokalizacja poza centrami miast stały się wadą. Dojazd jest droższy. Długi czas zakupów zniechęca. Muszą szukać nowych sposobów na przyciągnięcie klientów.
Wpływ inflacji i zachowań konsumenckich na polski rynek handlowy
Wzrost cen żywności znacząco wpływa na rynek handlowy. Inflacja ceny żywności jest odczuwalna przez konsumentów. Ceny podstawowych produktów w pięciu największych sieciach supermarketów wzrosły w ciągu roku o 22-28 procent.
Ceny podstawowych produktów w pięciu największych sieciach supermarketów wzrosły w ciągu roku o 22-28 procent - wynika z danych portalu dlahandlu.pl.Inflacja-powoduje-wzrost_cen. Żeby kupić 50 podstawowych produktów, trzeba za nie zapłacić już ponad 400 złotych. Na przykład, cukier, margaryna i olej zdrożały o 80% rok do roku. Jaja zdrożały o 36,5% rok do roku. Chleb podrożał o 22,3%. W grudniu 2022 roku wskaźnik inflacji artykułów żywnościowych wyniósł 21,5 proc. Dane te pochodzą od GUS. Drożyzna wpływa na każdy koszyk zakupowy. Klienci muszą dostosować swoje budżety. To zmusza ich do poszukiwania oszczędności.
Rosnąca inflacja trwale zmienia zachowania konsumentów w inflacji. Polacy muszą adaptować się do nowych realiów. Coraz częściej planują swoje zakupy. Weryfikują ceny produktów. We wrześniu 2022 r. 63% konsumentów deklarowało zakup artykułów spożywczych po najniższych cenach. To pokazuje ich determinację. Ontologia wskazuje, że konsumenci ewoluują w kierunku oszczędnych konsumentów. Poszukują promocji i zniżek. Korzystają z różnych narzędzi. Aplikacja Listonic jest popularnym rozwiązaniem. Pomaga ona tworzyć listy zakupów. Umożliwia porównywanie cen w różnych sklepach. W 2022 r. z aplikacji mobilnej Listonic korzystało 4,5% więcej użytkowników. Powstało 9% więcej list zakupów niż rok wcześniej. To potwierdza potrzebę oszczędzania. Klienci zwracają uwagę na produkty marek własnych. Są one zazwyczaj tańsze od markowych odpowiedników. Planowanie zakupów stało się koniecznością. Zakupy stały się bardziej strategiczne. To długoterminowy trend na rynku. Konsumenci są bardziej świadomi. Szukają najlepszych ofert. To wpływa na całą branżę detaliczną.
Sieci handlowe intensywnie reagują na presję inflacyjną. Ich polityka cenowa sieci handlowych staje się kluczowa. Hipermarkety szukają ratunku w konkurencji cenowej. Liczą na przyciągnięcie klientów niższymi cenami. Jednakże dyskonty często wygrywają tę rywalizację. Dyskonty-oferują-konkurencyjne_ceny. Ceny produktów w hipermarketach rosły średnio o 8,4 proc. do października 2023 roku. W tym samym czasie w dyskontach wzrost wyniósł 10,4 proc. w supermarketach 13,3 proc. Mimo wyższego wzrostu cen dyskonty utrzymują atrakcyjność. Sieć Dino prezentuje interesującą strategię. Koszyk zakupowy w Dino (309 zł) jest jednym z najdroższych na rynku. Jest o 29 proc. droższy niż w Biedronce (238 zł). Ponad połowę droższy niż w Lidlu (202 zł). Jednakże w lokalizacjach Dino nie ma konkurencji dużych sieci. Sklepy Dino są atrakcyjne cenowo w porównaniu do drobnych sklepów. Oferują bogatszy asortyment. To pokazuje, że niska cena nie zawsze jest jedynym czynnikiem. Liczy się również kontekst rynkowy.
- Cukier, margaryna, olej (wzrost o 80%).
- Jaja (wzrost o 36,5%).
- Chleb (wzrost o 22,3%).
- Wpływ na koszyk zakupowy w największa sieć sklepów w polsce.
- Inne podstawowe artykuły spożywcze.
| Sieć | Wartość koszyka (zł) | Różnica do Biedronki |
|---|---|---|
| Dino | 309 | +29% |
| Biedronka | 238 | 0% |
| Lidl | 202 | -15,1% |
Dane pochodzą z analizy cen, opublikowanej w "Forbes 2/2024". Badanie obejmowało koszyk 50 podstawowych produktów spożywczych, kosmetycznych i chemii gospodarczej. Ceny zbierano w największych sieciach supermarketów w sześciu miastach Polski. Metodologia opierała się na bezpośrednich spisach cen.
Jakie produkty zdrożały najbardziej i dlaczego?
Najbardziej zdrożały podstawowe produkty, takie jak cukier, margaryna, olej i jaja. Na przykład, cukier, margaryna i olej zdrożały o 80% rok do roku. Jaja zdrożały o 36,5%. Przyczyny to m.in. wzrost kosztów produkcji i transportu. Wzrost cen energii również ma znaczenie. Czynniki globalne wpływają na ceny surowców. Wzrost cen tych produktów ma bezpośredni wpływ na budżet domowy. Dotyka on każdego konsumenta. Sieci handlowe muszą to uwzględniać.
Jakie są trendy w zachowaniach zakupowych Polaków w obliczu drożyzny?
W obliczu drożyzny Polacy coraz częściej planują zakupy. Szukają promocji i wybierają produkty marek własnych. Aplikacje takie jak Listonic zyskują na popularności. Pomagają one w efektywnym zarządzaniu listami zakupów. Umożliwiają porównywanie cen. Konsumenci stają się bardziej świadomi cenowo. Strategiczniej podchodzą do wydatków na żywność. Częściej wybierają dyskonty. Unikają hipermarketów. To trend, który będzie się utrzymywał. Wpływa on na całą branżę.
